Menntaskólinn í
 Reykjavík
  Efna- og eđlisfrćđi - Nátt 123

Formúlumassi


Einingin u er valin ţannig ađ minnsta atómiđ er um 1 u.

1 u er skilgreint sem einn tólfti (1/12) af massa kolefnisatómsins C-12, ţar međ er massi C-12 nákvćmlega 12 u.

Samband atómmassaeiningarinnar viđ gramm er: 1,0 u = 1,66•10-24 g.

Hver er formúlumassi brennisteinssýrusameindar?

Líkan af brennisteinssýrusameind
Formúla sameindarinnar er H2SO4

Skráđu í eftirfarandi töflu fjölda atóma af hverri gerđ og atómmassa sem ţú finnur í lotukerfinu. Forritiđ reiknar formúlumassann út frá gefnum tölum ţegar smellt er á hnappinn „Reikna“.
Reitur má vera auđur ef talan 1 á ađ koma í hann og reiknađ er međ einum aukastaf.
Notađur er punktur í tugabrotum en ekki komma.

 
Vetni
H
Brennisteinn
S
Súrefni
O
Brennisteins-
sýra
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
=
Formúlu-
massi
u


Hver er formúlumassi sítrónusýru?

Líkan af sítrónusýrusameind
Formúla sameindarinnar er C6H8O7

Kolefni
C
Vetni
H
Súrefni
O
Sítrónu-
sýra
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
=
Formúlu-
massi
u


Hver er formúlumassi járn(III)hýdroxíđs?

Efniđ er gert úr jónunum Fe3+ og OH sem mynda kristalla. Í formúlu er skráđ minnsta heila hlutfall jónanna í kristallinum.
Myndin á ađ sýna örlítiđ brot úr járn(III)hýdroxíđkristalli.
Brot af járn(III)hýdroxíđkristalli

Járn(III)hýdroxíđ er jónaefni međ formúluna Fe(OH)3

Járn
Fe
Súrefni
O
Vetni
H
Járn(III)-
hýdroxíđ
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
=
Formúlu-
massi
u


Hver er formúlumassi tin(IV)fosfats?

Tin(IV)fosfat er jónaefni međ formúluna Sn3(PO4)4
Efniđ er gert úr jónunum Sn4+ og PO43– sem mynda kristalla.

Tin
Sn
Fosfór
P
Súrefni
O
Tin(IV)-
fosfat
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
=
Formúlu-
massi
u


Hver er formúlumassi laufgrćnu?

Laufgrćna-b er efniđ sem gefur plöntum grćnan lit. Á berjamó
Formúla laufgrćnu er: C55H70MgN4O5

Kolefni
C
Vetni
H
Magnín
Mg
Nitur
N
Súrefni
O
Laufgrćna
b
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
+
Fjöldi
atóma
Atóm-
massi
=
Formúlu-
massi
u



EFST

© Björn Búi Jónsson, bjornbui@ismennt.is