Menntaskólinn í Reykjavík

Efnafræði

Efnafræði

Lýsing

Í þessum byrjunaráfanga fyrir náttúrufræðideild er fjallað um grunnhugtök efnafræðinnar sem framhaldsáfangar byggja á. Nemendur kynnast atómkenningunni og fá þjálfun í að vinna með mælieiningar SI kerfisins. Nemendur æfa notkun nafnakerfis og ritun efnajafna, læra að þekkja mismunandi gerðir efnahvarfa og spá fyrir um myndefni í helstu gerðum efnahvarfa.

Þekkingarviðmið

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:
  • ástandsformi efna og flokkkun efna í hrein efni, efnablöndur og efnasambönd
  • byggingu atóma, sameinda og jóna
  • grunnþáttum lotukerfisins
  • flokkun efna í jónaefni og sameindaefni
  • IUPAC nafnakerfinu fyrir einföld ólífræn efnasambönd og einfaldar lífrænar sameindir,
  • hugtökum um massa efna og efnismagn
  • hlutföllum í efnahvörfum
  • hugtökum um takmarkandi efni og ofgnótt
  • fræðilegri nýtni og hlutfallsheimtum
  • helstu gerðum efnahvarfa í vatnslausn

Leikniviðmið

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:
  • greina efni í hrein efni, frumefni, efnablöndur og efansambönd.
  • vinna með einingar metrakerfisins
  • ákvarða fjölda öreinda í atómi út frá sætistölu og massatölu
  • sýna byggingarformúlur einfaldra lífrænna efnasambanda
  • setja upp og stilla efnajöfnur
  • vinna með mól, massa, mólmassa, mólstyrk og þynningar
  • ákvarða nýtni í efnahvörfum
  • spá fyrir um myndun botnfalls við blöndun vatnslausna
  • rita efnajöfnu hlutleysingar sýru- og basa
  • rita formúlu-, jóna- og lokajónajöfnur
  • greina á milli rammra og daufra sýra

Hæfniviðmið

Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

  • vera læsir á efnatákn og efnajöfnur
  • tengja hugtök efnafræðinnar við efni og hegðun efna í umhverfi sínu
  • skilja samhengi milli stærða
  • nota gögn eins og lotukerfi, jónatöflur og aðrar töflur við lausn verkefna
  • meta trúverðugleika niðurstaðna útreikninga

Námsmat

Þátttaka og framlag í bóklegum og verklegum tímum, skilaverkefni og prófverkefni

Skammstöfun

EFNA1AM05